Zimbabwe South

Ukufuya inkukhu kuletha ithemba ezakhamizini zeNyandeni

NguSimelokuhle Nyathi

Abalimi abalitshumi abaseNyandeni, eMatabeleland South bathi uhlelo lokufuya inkukhu solubanceda ukuthuthukisa impilo zemuli zabo lanxa bahlangana lobunzima obunengi kusukela yaqalwa ngomnyaka ka-2017.

Iphrojekithi le, eqhutshwa eNyandeni Skills Centre, yaqala isekelwa yiMasakhaneni kanye leKuthula Trust ngenhloso yokuphathisa izakhamizi ukuthi zithole indlela zokuziphilisa.

URose Sithole, ongomunye wabasunguli bephrojekithi, uthe ekuqaleni abantu abangu-32 bakhethwa ukuthi babe ngamalunga kodwa inani lehla njengoba abanye babengasenelisi ukuqhubeka lomsebenzi.

“Saqala silabantu abanengi, kodwa ngesikhathi sokwakha izindlu zenkukhu abanye bahle badonsela emuva. Sasala sesilitshumi, saphiwa inkukhu ezingu-150, ukudla kwazo, imithi kanye lezinto zokuzinathisela. Kodwa zonke zafa ngenxa yomkhuhlane owahlasela indawo,” kutsho uSithole.

Uthe ngemva kwalokho inhlanganiso yePractical Action yaphathisa iqembu ngenhlobo yenkukhu zeBoschveld njalo amalunga athola izifundo zokufuya lokuphatha imikhuhlane etshiyeneyo.

“Okwamanje sesifunde okunengi ngokufuya inkukhu kanye lokuphatha amaqanda. Nxa inkukhu ziqeda ukubekela, amaqanda siyawaqoqa siwalungiselele ukufakwa emtshineni wokuwachamisela,” kutsho uSithole.

Omunye wamalunga ephrojekithi, uPolite Sibindi, uthe ukuthengiswa kwamaqanda sekuncedisa amalunga ukuthi athole imali yokondla imuli zawo.

“Imali esiyithola ngokuthengisa amaqanda iyasiphathisa ukwenza ezinye izinto emakhaya. Njalo sesiphenduke isibonelo kwabanye abantu esigabeni abafuna ukufunda ngokufuya inkukhu,” kutsho uSibindi.

Uthe amalunga agcina amaphesenti alitshumi emalini ayitholayo ukuze aqinise umsebenzi wawo, kodwa adinga umtshina wokuchamisela amaqanda ukuze akhulise inani lenkukhu.

UNkosikazi Sibusisiwe Ndlovu uthe inhlanganiso yeMasakhaneni isanda kubapha ezinye inkukhu ezingu-50 kanye lokudla lemithi.

“Siyabonga kakhulu ngaloluncedo ngoba lusivuselele ngemva kokulahlekelwa yinkukhu ngenxa yomkhuhlane. Khathesi sesiqalile njalo ukufaka ama-broiler ethu,” kutsho uNdlovu.

Amalunga ephrojekithi athi intsha enengi eyayijoyine ekuqaleni yahlehlela emuva ngoba yayikhangelele inzuzo esheshayo.

“Ukufuya inkukhu kudinga ukubekezela. Abantu abanengi, ikakhulu abatsha, babefuna ukubona imali masinyane. Kodwa thina saqhubeka sisebenza lanxa kwakulobunzima,” kutsho omunye wamalunga.

Lanxa iphrojekithi le ihlangane lezinselelo ezigoqela ukubulawa kwenkukhu ngumkhuhlane kanye lokuhoxa kwamanye amalunga, abalimi baseNyandeni bathi bayaqhubeka besebenza ngenhloso yokuthuthukisa impilo zabo kanye lokuphakamisa umnotho wesigaba sabo.


Share this story with your friends

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Your daily round-up of stories from Matabeleland and beyond, straight to your inbox every afternoon

Related news

  • Human remains discovered again in Silobela, community demands Govt investigation
    3rd July 2026
  • Journalists urged to strengthen reporting on GBV and HIV link
    3rd July 2026
  • Byo councillors seek Govt bailout for long-stalled housing projects
    3rd July 2026

Latest from CITE