Ngu Simelokuhle Nyathi
Abafuyi bezifuyo Enyandeni, ku Ward 4, esigabeni se Gwanda bathi ukungadibhiswa kwenkomo osekuqhubeke okwenyanga ezinengi sekubangele ukwanda kwemikhuhlane ebangelwa yimikhaza, okubeka impilo yezifuyo engozini.
Abalimi bathi lokhu kubangelwa yikusilela kwemithi yokudibhisa.
UMzinyathi Moyo, olilunga elibona ngokudibhisa inkomo endaweni, uthe enye yezimbangela zokumiswa kohlelo lolu yikuthai abanye abalimi ababhadali imali yomthelo wenkomo.
On this topic
“Ukungadibhiswa kwenkomo kudalwa yikuthi abanye abalimi kabatheleli inkomo zabo imithelo. Lokho kwenza inkomo zithwale imikhuhlane edalwa yimikhaza. Okwamanje umuthi wokudibhisa awukho eGwanda District, kodwa sitshelwe ukuthi uzafika maduze. Akusizo inkomo kuphela ezihlaselwayo, lamadonki asehlaselwa yimikhaza, okubangela izilonda endlebeni lasemilenzeni,” kutsho uMoyo.
Omunye umfuyi, uSanelisiwe Mpofu, uthe wake walahlekelwa yikuthula ngemva kokuba enye yenkomo zakhe ihlaselwe ngumkhuhlane ngesikhathi kungasadibhiswa.
“Inkomo yami yaba lesilonda esikhulu ngaphansi komsila, eduze lalapho ekhipha khona ingcekeza. Ngithe mangiyihlola ngabona ukuthi yayigcwele imikhaza, ikakhulu emsileni. Ngasebenzisa iTick Grease, ngahlanza isilonda ngamanzi afudumele alosawudo, ngafaka umuthi iY-Exit, i-oil kanye losawudo, ngase ngiyihlaba iPenicillin. Ngayihlukanisa lezinye inkomo ukuze umkhuhlane ungathelelani kwezinye,” kutsho yena.
Isisebenzi seVeterinary Services, uJudith, sithe inselelo enkulu yikuthi abalimi abanengi kabatheleli inkomo zabo ngendlela efanele, okwenza kube nzima ukuvikela imikhuhlane.
“Okwakhathesi asilawo umuthi wokudibhisa eGwanda District, kodwa silindele ukuthi utholakale maduze. Ngikhuthaza abalimi ukuthi bathenge amadip kumbe iTick Grease ukuze bakwazi ukwelapha inkomo zabo emakhaya ngesikhathi amadip engasebenzi. Nxa umlimi ebona inkomo yakhe ingasaphilanga kuhle, kumele ayiphangisele ngokuyelapha futhi ayihlukanise lezinye ngoba eminye imikhuhlane iyathelelana,” kutsho yena.
Abafuyi bathi bathemba ukuthi uhulumende uzaphangisa ukuletha umuthi wokudibhisa ukuze kuvikelwe izifuyo ekwandeni kwemikhuhlane, njengoba imfuyo iyinsika yokuziphilisa emindenini eminengi eNyandeni.
This story was produced as part of the CITE Youth Network training program, which aims to empower young women in rural communities with digital skills, enhancing their ability to create and share community news.


Leave a Reply